Talk:Casus 37/@comment-25124951-20140720115117

 à  casus 43 bundel 

Een angststoornis is en onplezierig gevoel van beklemming of spanning + motorische en fysiologische verschijnselen (hogere hartfrequentie, hoge bloeddruk, misselijkheid, overgeven, wriemelen) + cognitieve vervormingen (het gaat niet lukken, ik ga fouten maken, ze vinden me niet aardig etc.) het is een biologisch nuttige reactie want het beschermt je tegen potentieel gevaar waardoor je erop kunt reageren. Angst verdwijnt weer, wanneer het gevaar geweken is. Wanneer angst niet verdwijnt en niet adaptief is, kun je spreken van een angststoornis. Angststoornissen komen bij 10,5% van de bevolking voor.



Angststoornissen hebben nadelige gevolgen doordat ze zorgen voor lager schools functioneren, negatief zelfbeeld, verminderde sociale relaties, minder functioneren in de familie, ontwikkeling van depressie, lagere kwaliteit van leven (vergelijkbaar met autisme of diabetes).



Angst in normale ontwikkeling 

Tijdens de ontwikkeling in het begin angst voor concrete externe dingen (dingen, onweer), later geïnternaliseerde abstracte angsten (afwijzing). Cognitieve vervormingen gaan mee met het ontwikkelingsniveau. Kinderen van 0   tot 2 jaar hebben angst voor geluiden, vallen, vreemde voorwerpen en personen. Van 4 tot 6 jaar staan angst voor dieren, donker, monsters en spoken voorop. Kinderen van 6 tot 10 jaar hebben vooral angst voor lichamelijk letsel, dood en falen. En vanaf 10 jaar is er vooral angst met betrekking tot uiterlijk, kritiek van anderen, beoordeling (examens) en eigen gedrag.

<span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Prevalentie van angststoornissen 

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Angststoornis komt bij 10,5% van de bevolking voor, separatieangststoornis 3%, gegeneraliseerde angststoornis 2%, specifieke fobie 3%; Sociale fobie 1%; Paniekstoornis 0,2%; Posttraumatische stress stoornis 7,3% bij trauma; Obsessieve-compulsieve stoornis 1%.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Soorten angststoornissen 

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Separatie angststoornis <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> is een angst als reactie op scheiding van een hechtingsfiguur die niet passend is voor de ontwikkelingsfase. Het is specifiek voor kinderleeftijd of adolescentie en komt voor bij 3% van de bevolking. 75% van de schoolweigeraars heeft en separatieangststoornis. Angst voor ontvoering hoort ook bij deze angststoornis.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Gegeneraliseerde angststoornis <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">is het piekeren over diverse aspecten die in het dagelijks leven kunnen voorkomen (familie, proefwerken, vrienden, etc) en er niet mee kunnen stoppen. Het geeft klachten als hoofdpijn vermoeidheid, buikpijn en concentratiestoornissen. Het belemmert het dagelijks functioneren. Deze vorm van angststoornissen komt voor bij 2% van de bevolking.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Specifieke fobie <span style="font-family:"Arial","sans-serif";mso-bidi-font-weight: bold"> is een extreme, irreële angst voor specifieke situaties of objecten resulterend in vermijding. De angst interfereert in het dagelijks functioneren. Voorbeelden van specifieke fobieën zijn donker dieren bloed, hoogte of dokters. Angst voor spinnen wordt pas een fobie wanneer je niet naar buiten gaat uit angst om een spin tegen te komen. Het komt voor bij 3% van de bevolking.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Sociale fobie <span style="font-family:"Arial","sans-serif";mso-bidi-font-weight: bold"> is angst in sociale situaties. Het is een irreële angst om bekritiseerd, geridiculiseerd of geplaagd te worden. Het komt zowel voor in contact met volwassenen als met leeftijdsgenoten. Het komt voor bij 1% van de bevolking.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Een paniekstoornis bestaat uit spontane, herhaaldelijke paniekaanvallen zonder enige oorzaak. Lichamelijke symptomen zijn zweten, kortademigheid, hartkloppingen en ijn op de borst. Cognitief is er vaak de angst om gek te worden of om dood te gaan. Anticipatieangst is de angst voor nieuwe aanval, dit zorgt vaak voor en visueuze cirkel doordat het de kans op een aanval vergroot. Het komt voor met of zonder agorofobie, de angst voor situaties waaruit wegvluchten onmogelijk is. Het komt voor bij 0,2% van e bevolking en wordt vaak gezien bij adolescentie en het begin van volwassenheid.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Etiologie van angst 

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">De hippocampus en de amygdala spelen een rol. De herinnering (hippocampus) zorgt samen met de angst (bevestiging door de amygdale) voor een fight/flight/fright respons waarbij sympatische activiteit. Sommige angsten zijn aangeboren en soort specifiek. De mens heeft een aangeboren angst om te stikken, angsten als bang voor naar school gaan ontstaan door negatieve ervaringen met de omgeving. Angst gaat moeiijk weg doordat het belangrijk is voor overleving van de soort (evolutionair gezien), hierdoor zijn angsten moeilijk af te leren als ze eenmaal zijn ontstaan. Uit tweelingonderzoek blijkt dat 30 – 40% verklaard door genetische factoren. Vooral genen in het serotonine systeem zijn belangrijk. Polymorfisme van de serotonine transporter zijn bijvoorbeeld geassocieerd met angst en depressie. Andere risicofactoren voor een angststoornis zijn een geïnhibeerd temperament, gevoeligheid voor afwijzing, terughoudend in nieuwe situaties en verminderde conditionering.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Belangrijke omgevingsfactoren zijn negatieve ervaringen, sociaal vermijdend gezin, angstige, overprotectieve, weinig aanmoedigende opvoedstijl (interactie met temperament) en ouder-kind interactie.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Er zijn diverse neurobiologische mechanismen die een rol spelen. De amygdala speelt een rol bij expressie van aangeboren angst, aanleren van angst en snel herkennen van gevaar. Bij afleren van angst is er mogelijk een rol voor de hippocampus en mediale prefrontale cortex. Neurotransmittersystemen die een rol spelen zijn gamma-amino-boterzuur, noradrenaline, serotonine, neuropeptide-Y en cholecystokinine.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Behandeling 

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Het doel van de behandeling is angst reduceren, er beter mee omgaan en het verbeteren van het dagelijks functioneren.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Cognitieve gedragstherapie <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> is de behandeling van eerste keus. Er is een 65-70% behandelsucces en het heeft langdurig effect. Het doel is anders leren denken waardoor je je anders gaat voelen en je anders gaat gedragen. Wanneer je bij een geluid denkt aan een inbreker, wordt je bang en ga je met een knuppel naar beneden. Wanneer je denkt aan een kat, wordt je niet bang en ga je weer slapen. Dus: als je anders leert denken, ga je je anders voelen en anders gedragen,

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;line-height:115%; mso-pagination:none;mso-list:l0 level1 lfo1;mso-layout-grid-align:none; text-autospace:none"><span style="font-family:Symbol; mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-bidi-font-weight: bold"> ·           <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Gevoel: herkennen van lichaamssignalen (fysiek, motorisch arousal), leren ontspannen.

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;line-height: 115%;mso-pagination:none;mso-list:l0 level1 lfo1;mso-layout-grid-align:none; text-autospace:none"><span style="font-family:Symbol; mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-bidi-font-weight: bold"> ·           <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Gedachten: cognitieve distorsies en disfunctionele gedachten uitdagen en vervangen door functionele, reële gedachten, voorbeeld gedachten uitdagen: Negatieve gedacht: “Het lijkt wel alsof ik niets goed kan doen.” Uitdager: “Maak je de dingen nu   niet erger dan ze zijn?” Positievere gedachte: ”Nou, in sommige dingen ben ik best goed. Ik ben goed in lezen en voetbal.”

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;line-height:115%; mso-pagination:none;mso-list:l0 level1 lfo1;mso-layout-grid-align:none; text-autospace:none"><span style="font-family:Symbol; mso-fareast-font-family:Symbol;mso-bidi-font-family:Symbol;mso-bidi-font-weight: bold"> ·           <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">Gedrag: vermijding en tekort aan coping en sociale vaardigheden. Behandelen van vermijdend gedrag door geleidelijk blootstellen aan angstige situaties (exposure plan), dit zorgt voor systematische desensitisatie. Belonen van goed en dapper gedrag als een vorm van operante conditionering. Daarnaast leren hoe je een probleem moet oplossen en ouders het goed voor laten doen (modellen) om het gebrek aan sociale vaardigheden op te lossen. Voorbeeld exposure plan: naar spinnen kijken in een boek <span style="font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font-family: Arial;mso-bidi-font-family:Arial;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings;mso-bidi-font-weight:bold"> à <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> een film op discovery over spinnen kijken <span style="font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font-family: Arial;mso-bidi-font-family:Arial;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings;mso-bidi-font-weight:bold"> à  <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> een spin in een potje bekijken <span style="font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font-family: Arial;mso-bidi-font-family:Arial;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings;mso-bidi-font-weight:bold"> à  <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> een kleine spin op je hand laten lopen <span style="font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font-family: Arial;mso-bidi-font-family:Arial;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings;mso-bidi-font-weight:bold"> à  <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> een echt grote spin op je hand laten lopen <span style="font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Arial;mso-hansi-font-family: Arial;mso-bidi-font-family:Arial;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings;mso-bidi-font-weight:bold"> à  <span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold"> meedoen met het tv-programma “fear factor”.

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Ouderbegeleiding <span style="font-family:"Arial","sans-serif";mso-bidi-font-weight:bold"> is een vorm van psycho-educatie die gedaan wordt bij kinderen met angststoornissen. Hierbij wordt uitgelegd wat het is, wat de symptomen zijn, hoe kun je je kind helpen, wat de behandeling inhoud, actief betrekken van ouders bij huiswerk en exposure opdrachten en opvoedingsstijl beïnvloeden (modelling en operant conditioneren).

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"; mso-bidi-font-weight:bold">

<p class="MsoNormal" style="line-height:115%;mso-pagination:none;mso-layout-grid-align: none;text-autospace:none"><span style="font-family:"Arial","sans-serif"">Medicatie <span style="font-family:"Arial","sans-serif";mso-bidi-font-weight: bold">wordt pas gegeven bij onvoldoende effect van cognitieve therapie en/of zeer ernstige problematiek. Eerste keus zijn SSRI’s (sertraline) en tweede keus is een 5-HT1A agonist (buspirone). Bij heftige lichamelijke angstequivalenten: kortdurend benzodiazepine, bijv, oxazepam,