Casus 7

Je bent kinderdermatoloog en je wordt in consult gevraagd bij een 2-jarig kind met de verdenking op tubereuze sclerose.

Klinisch-diagnostische criteria:

·        Zeker TSC: Twee primaire kenmerken of één primair kenmerk en twee secundaire kenmerken

·        Waarschijnlijk TSC: één primair kenmerk en één secundair kenmerk

·        Mogelijk TSC: één primair kenmerk of twee of meer secundaire kenmerken

Primaire kenmerken:

Angiofibromen in het gelaat (80-90%) of voorhoofd plaque (20%), niet-traumatische (peri-)unguale

fibromen (20-50%), ≥3 hypomelanotische maculae (90%), chagrijn plek/bindweefselnevus

(20-80%), multipele nodulaire retina hamartomen (>50%, bij 15% bilateraal), corticale tuber (80%),

subependymale noduli (80%), subependymale reuscel astrocytoom (6-7%), cardiale

rhabdomyomen (40-70%), lymphangioleimyomatosis longen (2% bij vrouwen), renale

angiomyolipomen (40-80%)

Secundaire kenmerken:

Tandglazuurputjes (50-70%), hamatomateuze rectum poliepen (70%), botcysten, radiaire migratie

lijnen in cerebrale witte stof, gingiva fibromen (45%), hamartomen buiten de nier, leverhamartomen

(23%), achromatische retina plek, "Confetti" huidmaculae (25%), multipele niercysten (20%)

Kenmerken:

Overervingpatroon: autosomaal dominant, hoge penetrantie (tot 100%), variabele expressie, de novo 75%, cave mozaïcisme

Prevalentie: 1 per 10.000 -30.000 (in Nederland: 1000-1500 patiënten)

Kliniek:

Epilepsie (80%), mentale retardatie (50%), autisme en PDD-NOS (25-50%), ADD-H (50%),

agressief gedrag (25-30%), slaapstoornissen (40-60%, voor groot deel secundair aan nachtelijke

insulten)

Genetische basis:

• TSC1 gen, op chromosoom 9q34, coderend voor hamartine,

• TSC2 gen, op chromosoom 16p13, coderend voor tuberine,

DNA diagnostiek:

• Mutatiedetectie in 90% van de families die aan klinische criteria voldoet (Erasmus MC, Rotterdam)

DNA diagnostiek (beleid):

• Diagnose bevestigende mutatie-analyse bij patiënt

• Indien mutatie bekend, DNA-onderzoek bij familieleden vanaf kinderleeftijd