Talk:Casus 8/@comment-25124951-20140720110444

 Gezichtsvelduitval 

 ·           Positief scotoom: fotoreceptoren gehinderd (glasvochtbloeding)

 ·           Negatief scotoom: uitval fotoreceptoren, afferente banen, cortex (CVZ)

 ·           Blinde vlek



 Dit kan inhouden: als je een oog dichthoudt, je hebt de kamer al geïnspecteerd dus je weet dat er in de hoek een deur zit (je hersenen projecteren dit dan ook), maar je ziet niet dat er iemand door binnenkomt. Mensen zien in het verkeer dingen niet aankomen, weten bijvoorbeeld wel dat er een kruising is, maar zien niet de auto van rechts. Mensen met negatief scotoom klagen niet over een zwarte vlek, mensen met positief scotoom wel.

   

 Oorzaken van gezichtsveldverlies 

 ·           Glasvocht troebelingen

 ·           Ablatio retinae

<span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Glaucoom

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo1"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Vasculaire occlusies retinaal/cerebraal

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo1"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Tumoren

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l5 level1 lfo1"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Migraine

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Amaurosis fugax:  dit zijn aanvallen van plotselinge blindheid, zwart of grijs zien met één oog gedurende enkele min. De afwijking kan ook alleen de bovenhelft of onderhelft van het beeld betreffen of alleen en kwart. In het klassieke geval zal de patient een beschrijving geven ‘alsof er een gordijn omlaag zakt’. Wat de duur betreft zijn er geen absolute grenzen: sommige aanvallen duren slechts tientallen sec. andere tientallen minuten. Belangrijk is dat het zicht volledig belemmerd is en patient voorwerpen en personen niet meer kan onderscheiden. In tegenstelling tot andere aandoeningen zoals migraine zijn er ook geen symptomen zoals lichtflitsen of sterren. Het herstel is meestal net zo abrupt als het ontstaan. Als men de kans krijgt een patient tijdens een aanval te onderzoeken, ziet men soms bij fundoscopie embolieën in de retinale arteriën. Het belang van het onderkennen van amaurosis fugax is dat het als een vorm van TIA beschouwd kan worden. Er zal dus gezocht moeten worden naar een mogelijke oorzaak, met name een emboliebron in de a.carotis of het hart. Net zoals bij andere TIA’s moeten ook andere   oorzaken overwogen worden, zoals stollingsstoornissen of hematologische afwijkingen. Een bijzondere, maar zeldzame oorzaak is een tijdelijk spasme van bloedvaten in de retina.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Glasvocht troebelingen  : cellen in het glasvocht die gecondenseerd (soort samengeplakt) zijn. Met ouder worden kan het wat in elkaar vallen. “floaters”, troebelingen in het glasvocht, degeneratie van glasvocht, als er dan licht door het oog schijnt, projecteren die door de troebelingen een schaduw op het netvlies en zie je dus een soort rondzwevende vlekjes. Mensen kunnen hier op den duur meestal wel aan wennen.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Ablatio retinae  : netvliesloslating. Glasvocht ligt in een soort zakje, glasvochtmembraan wat losjes tegen het netvlies aan ligt. Dit zakje kan een beetje inzakken en dan komt het wat los te liggen van het netvlies <span style="font-size:11.0pt; font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-char-type: symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à achterste glasvochtmembraan loslating. Dit is normaal als je maar oud genoeg wordt. Dit geeft troebelingen waar men ook aan kan wennen. Bij een klein deel geeft dit een complicatie :

<p class="MsoNormal"> Als het glasvocht toch een beetje vastzit aan het netvlies (bv. Littekentje of verkleving) en het komt dan los, dan trekt het beetje aan het netvlies. Hierdoor trekt het een beetje aan de fotoreceptoren die in het netvlies zitten, waardoor deze gaan vuren en elektrisch signaal geven wat door de hersenen opgevangen wordt als licht <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à je ziet dus lichtflitsen.

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l8 level1 lfo5"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·            Glasvochtbloeding  : Als bij zo’n verkleving een vaatje loopt, kan het vaatje opengetrokken worden en kan het bloed het glasvocht in komen.

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l8 level1 lfo5"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·            Netvliesloslating  : Nog verder vast? Trekt niet alleen het vaatje kapot, maar ook het netvlies zelf

<p class="MsoNormal"> Je ziet dan een soort blaas, het losse netvlies.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Glaucoom  : 1-2% van de oudere patiënten heeft glaucoom. Glaucoom is schade aan de oogzenuw die gezichtsvelduitval geeft waarbij hoge oogdruk een belangrijke risicofactor is (maar is niet hetzelfde!)

<p class="MsoNormal"> Je hebt een rim (lopen de zenuwvezels doorheen) en een cup (waar geen zenuwvezels door lopen). Bij glaucoom wordt de cup steeds groter en vallen er dus zenuwvezels weg. Dit geeft boogscotoom als gezichtsvelduitval.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Vasculaire occlusies retinaal:  kan arterieel of veneus zijn. Bovenste plaatje is bloed te zien en het beeld van het zicht is wazig <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family: Cambria;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Cambria; mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings"> à veneus. Onderste plaatje is embolus en het beeld heeft horizontale uitval <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings; mso-ascii-font-family:Cambria;mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family: Cambria;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family: Wingdings"> à arterieel. Typisch voor arterieel is dat het beeld donker is, veneus geeft dus een wazig beeld (wel minder zicht).

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Occlusies/tumoren cerebraal:  uitval in het verloop van de opticus.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Migraine  : flitsen en gekke vormen in het beeld. Oudere patiënt die migraine krijgt is heel klein, maar hoort wel in DD> typisch is dat patiënten in beeld een vlekje zien met kartelrandjes die groter en/of kleiner wordt en waar kleurtjes bij zitten. Hoeft niet gepaard te gaan met hoofdpijn! Dat is het dus aura zonder hoofdpijn, of aura voorafgaand aan de hoofdpijn.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Normale oogboldruk = 10-21 mmHg. Hoger dan 21 is het primair oculaire hypertensie.

<p class="MsoNormal"> Normale cup-disk ratio = 0.2 : 1. Disk is het ‘hele rondje’ en de cup is het lichtere rondje hierin. Je kunt ook een glaucoom hebben zonder hoge oogdruk <span style="font-size:11.0pt; font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria;mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font:minor-latin;mso-char-type: symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à normal tension glaucoom (ongeveer 50% dus 50% heeft verhoogde oogdruk)

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Dermatochalazis  : teveel aan huid op het bovenooglid (iets anders dan ptosis, daarbij hangt het ooglid zelf). Hierdoor geeft het een gezichtsvelddefect aan de bovenkant <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à kun je opereren.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Bij CVA rechts heb je een homonieme hemianopsie links. (zie tekening)

<p class="MsoNormal"> In het chiasma <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à bitemporale hemianopsie.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Chorioretinaal litteken  : bijvoorbeeld door toxoplasmose infectie, lokaal waar het litteken zit heb je geen functie meer en dus heb je dat specifieke stukje gezichtsvelduitval.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Arteritische ischemische opticoneuropathie (reuscelarteritis/arteritis temporalis) AION 

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l7 level1 lfo8"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Unilaterale visusdaling met afferente pupildefect (RAPD)

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l7 level1 lfo8"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Gaat gepaard met hoofdpijn/gevoelige hoofdhuid

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l7 level1 lfo8"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Oedeem van de n. opticus

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l7 level1 lfo8"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Leeftijd > 50 jaar

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l7 level1 lfo8"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Risico op betrokkenheid contralaterale oog

<p class="MsoNormal"> Netvlies zelf ziet er eigenlijk goed uit.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Macula degeneratie  : mensen hebben klachten met lezen, borden in het verkeer, gezichten herkennen. Heel typisch is metamorfopsie = vertekening van het beeld (bv. patiënt naar plafond laten kijken en dan zegt hij dat latjes krom lopen terwijl ze recht lopen)

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Macula degeneratie kent 2 vormen

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l1 level1 lfo9"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Droge vorm: gaat heel geleidelijk, in jaren achteruit. Ophoping (druse) van afvalstoffen onder retinaal pigment epitheel wat niet meer weggepompt kan worden. Netvlies wordt daardoor wat opgeworpen. De hoek van projectie wordt anders dus zie je een vervorming van het beeld. De fotoreceptoren die hierboven liggen, sterven af omdat hun afvalstoffen niet meer weggevoerd kunnen worden en dan krijg je atrofie en velrittekening van netvlies.

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l1 level1 lfo9"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Natte vorm: kan wel snel verlopen. Hierbij groeien vaatjes vanuit de choroidea (neovascularisatie) door het retinaal pigmentepitheel tot in de retina. Dit zijn ook fragiele vaatjes die makkelijk bloeden en lekken waardoor zich vocht ophoopt. Vaak komt droge vorm ook voor als er een natte vorm ontstaat, maar hoeft niet.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> 20% ontwikkelt een neovascularisatie.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Behandelen : injecties met anti-VEGF (Avastin/Lucentis) in het glasvocht in het oog. VEGF zorgt ervoor dat er meer vaatjes gevormd worden die dus kwetsbaar zijn en makkelijk kunnen bloeden en lekken. Voor de droge vorm is nu nog geen behandeling. Het is een proces van oxidatieve stress (daardoor neovascularisatie). Om deze oxidatieve stress tegen te gaan, moet patiënt stoppen met roken en antioxidanten eten om retina gezond te houden. Dit maakt eht echter niet beter, remt hooguit de progressie.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Oogheelkundige onderzoeken:

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l9 level1 lfo10"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Amsler grid: patiënt naar een punt laten kijken en kijken of het vervormt

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l9 level1 lfo10"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Fundusonderzoek: drusen/atrofie/retinale bloeding door neovascularisatie

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l9 level1 lfo10"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Fluorescentieangiogram: doorbloeding en doorstroom in vaatjes bekijken (en je kunt dus ook zien of ergens iets lekt)

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l9 level1 lfo10"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           OCT: ‘kuiltje’ in de fovea kun je dan zien, je ziet dan ook een opbolling lopen in geval van drusen.

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Tonometrie <span style="font-size:11.0pt;font-family:Wingdings;mso-ascii-font-family:Cambria; mso-ascii-theme-font:minor-latin;mso-hansi-font-family:Cambria;mso-hansi-theme-font: minor-latin;mso-char-type:symbol;mso-symbol-font-family:Wingdings"> à Goldman applanatie methode: gouden standaard voor oogboldruk meten.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Normale papil 

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level1 lfo2"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Scherp begrensd

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level1 lfo2"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Goed doorbloede neuroretinale rand, zonder bleke of dunnere plekken

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level1 lfo2"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Centrum is lichter van kleur dan rand

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level1 lfo2"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Bloedvaten ontspringen centraal uit papil

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level1 lfo2"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           CD-ratio

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="margin-left:72.0pt;mso-add-space: auto;text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level2 lfo2"> o      Cup/Disk ratio

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="margin-left:72.0pt;mso-add-space: auto;text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level2 lfo2"> o      Verhouding verticale diameter excavatie t.o.v. verticale diameter disc

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="margin-left:72.0pt;mso-add-space: auto;text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level2 lfo2"> o      >0.5 suspect

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="margin-left:72.0pt;mso-add-space:auto; text-indent:-18.0pt;mso-list:l2 level2 lfo2"> o      >0.7 zeer suspect

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> Zenuwvezelverlies = progressie van cupping, de zenuwvezels die het eerst verloren gaan voorzien het perifere blikveld. Dit scotoom respecteert de horizontale grens. Klachten treden pas op als de ziekte vergevorderd is: er zijn dan zoveel zenuwvezels verloren dat er centrale gezichtsvelddefecten ontstaan. Dit kan een oorzaak voor vallen zijn.

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal">   

<p class="MsoNormal"> Vroeg diagnostiek 

<p class="MsoListParagraphCxSpFirst" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo3"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Tonometrie

<p class="MsoListParagraphCxSpMiddle" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo3"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Familie >40 jaar screenen

<p class="MsoListParagraphCxSpLast" style="text-indent:-18.0pt;mso-list:l6 level1 lfo3"><span style="font-size:11.0pt;font-family:Symbol;mso-fareast-font-family:Symbol; mso-bidi-font-family:Symbol"> ·           Vroegdetectie: HRT (heidelberg retina tonomographic)

<p class="MsoNormal">

<p class="MsoNormal"> In alle kwadranten kan de dikte van de zenuwvezellaag gemeten worden, er wordt gekeken of de dikte van de zenuwvezels van de patiënt lager dan gemiddeld is. Glaucoom is de derde oorzaak van visusverlies bij ouderen, na cataract en macula degeneratie. Risicofactoren voor een primair open kamerhoek glaucoom zijn genetische afwijkingen. Er zijn een aantal afwijkingen met een groot effect die weinig voorkomen en een aantal mutaties met een klein effect die veel voorkomen. Deze genen zijn betrokken bij het trabekelsysteem of de oogzenuw. Andere risicofactoren zijn hoge oogdruk, myopie, vasculaire factoren en migraine.