Casus 1

Casus 1 1 meerkeuzevraag (2p) Je bent radioloog. Op een T1 gewogen MRI Cerebrum zie je na toediening van contrastmiddel een sterk aankleurende tumor.

Bij een T1-gewogen MRI zijn de waterhoudende structuren (kamers) donker en de vethoudende structuren helder. Bij een T2-gewogen opname is dit juist andersom.

Als met een MRI afbeelding een hersentumor tegenvalt, kan men een speciaal voor MRI geschikt contrastmiddel inspuiten, dat het element Gadolinium bevat. Dit element heeft de eigenschap om de T1-gewogen beeld te veranderen, waardoor de tumor goed zichtbaar wordt.

Het hersenweefsel is opgebouwd uit hersencellen (neuronen), die liggen in het bindweefsel of glia. Dit gliaweefsel bestaat uit tweetal soorten cellen, astrocyten en de oligodendrocyten. Hersentumoren ontstaan in de overgrote meerderheid van de gevallen uit het bindweefsel, de glia, en worden daarom gliomen genoemd.

Symptomen en verschijnselen

De verschijnselen van een hersentumor hangen enerzijds samen met de groei van de tumor waardoor verhoging van de druk in het hoofd ontstaat, anderzijds met de plaats waar de tumor groeit. Verschijnselen van drukverhoging kunnen zijn: hoofdpijn, vooral bij activiteiten die zelf nog eens de druk laten toenemen (b.v. bukken, niezen, persen), eventueel gepaard gaande met misselijkheid en braken. Wanneer de tumor groeit in een neurologisch "stil" gebied, d.w.z. een deel van de hersenen waar uitval van functie minder snel opvalt, kan deze enige tijd onopgemerkt groeien. Behalve uit verhoging van de druk bestaan de verschijnselen dan vaak uit psychische veranderingen zoals trager worden of juist  minder geremd zijn. Bij groei in een deel van de hersenen waar b.v. de bewegingen gelegen zijn kunnen verlammingsverschijnselen optreden, die zich dan aan de andere lichaamshelft manifesteren, of spraakstoornissen.

Glioblastoom

Het meest maligne type is het glioblastoma multiforme. Dit is een astrocytoom met een snelle invasieve groei, sterke oedeemvorming, necrose en veel vaatproliferatie. Er is sprake van diffuse infiltratie, wat betekent dat de tumor niet duidelijk is begrensd.

De behandeling bij jonge patiënten (± 50 jaar) in goede conditie bestaat uit een  combinatietherapie van operatie, radiotherapie en temozolomide chemotherapie. De behandeling bij oudere patiënten (± 70 jaar) in slechte conditie bestaat uit een kort schema radiotherapie of palliatieve behandeling.

De mediane overleving is 9-12 maanden. Na combinatietherapie is de 2-jaarsoverleving 25%. De 2-jaarsoverleving na alleen radiotherapie is 10%.