Casus 17

Je bent student geneeskunde en bereidt je voor op de integratietoets. Je neemt de stof van thema 3.C door. Preventie primair> voorkomen ziekte.

Secundair> voorkomen uitbreiding/ernst.

Tertiair> voorkomen complicaties bij ziekte.

Primaire preventie:

Het voorkómen van ziekten, zorgen dat ze geen kans krijgen. Gezonde voeding voorkomt obesitas. Preventieve gezondheidszorg omvat dus onder meer gezondheidsvoorlichting en -opvoeding. Ook profylactische maatregelen, hygiëne bij voedselbereiding, naleven van veiligheidsvoorschriften helpen bij het voorkomen van ziekten.

Secundaire preventie:

Dit is het vroegtijdig opsporen van afwijkingen, of ziekten in een vroeg stadium ontdekken. Een hielprik bij een pasgeborene brengt mogelijke afwijkingen aan het licht die meteen behandeld kunnen worden. Zonder dit onderzoek zou het gebrek pas later blijken, zodat een afdoende behandeling moeilijker en minder effectief wordt. Veralgemeende medische screening bij kleuters en lagereschoolleerlingen, zoals onder meer door een consultatiebureau, door Kind en Gezin of het Centrum voor Leerlingenbegeleiding kaderen dus in de secundaire preventie.

Tertiaire preventie:

Hier tracht men na een ziekte de nodige maatregelen te nemen zodat ze niet opnieuw de kop kan opsteken. Bijvoorbeeld de levensstijl en/of eetgewoonten aanpassen na een hartinfarct om een nieuw hartinfarct te vermijden.

DALY = YLL + YLD.

QALY = quality adjusted lifeyear = tijdsduur x waardering gezondheidstoestand.

risico op ziekte onder blootgestelden aan risicofactor

RR =

risico op ziekte onder niet-blootgestelden aan risicofactor

Populatie-attributieve risico = fractie van risico op de ziekte in de bevolking dat is toe te schrijven aan de blootstelling aan een risicofactor.

P(RR-1)

Populatie-attributieve fractie (PAF) =   -

P(RR-1)+1

P = prevalentie (proportie met blootstelling aan risicofactor)

Potentiële Impact Factor (PIF) = schatting maximale gezondheidswinst als het waargenomen effect van een interventie in de gehele bevolking kan worden gerealiseerd.

(Po-Pp)(RR-1)

PIF=       --

Po(RR-1) + 1

Po = proportie met blotostelling aan risicofactor

Pp = proportie met blotostelling aan risicofactor na interventie

verschil in kosten tussen midden en placebo

Kosteneffectiviteit =     --

verschil in totale overleving

kosten a - kosten 0-situatie

Doelmatigheidsanalyse =

effecten a - effecten 0-situatie

Hospital Standardized Mortality Ratio (HSMR) = (waargenomen ziekenhuissterfte / verwachte sterfte) x100.

Overlevingstafeltechniek:

q(x): sterftequotient I(x): aantal in leven zijnde personen d(x): product van q(x) en l(x) L(x): aantal geleefde jaren in een interval T(x); totaal aantal te leven jaren e(x); levensverwachting; T(x)/l(x)

International classification of functioning, disability and health (ICF):

1a = stoornissen in functies

1b = stoornissen in lichaamsonderdelen

2 = activiteit en participatielimitaties

3 = omgevingsfactoren

4 = contextuele en persoonlijke factoren

Dood => formulieren.

Formulier A alleen bij natuurlijke dood (naar burgerlijke stand).

Formulier B mag arts alleen invullen bij natuurlijkde dood zelf invullen (naar CBS).

Rubriek D 1a = ziekte/complicatie direct voorafgaand aan de dood.

1b+1c = Causaliteitsketen

2 = bijkomende ziekten zonder causaal verband met 1a/b/c

Rubriek E = niet-natuurlijke dood (ongeval etc); oorzaak/omstandigheden/aard van letsel/ plaats gebeurtenis.

Trechter van Dunning: noodzakelijk => werkzaam => doelmatig (QALY) => eigen rekening/verantwoording.

Winst in QALY = QALY met interventie - QALY zonder interventie.

KEA = kosteneffectiveiteitsanalyse:

- Directe kosten van belang voor zorgverzekeraar.

- Directe niet-medische kosten voor patiënt.

- Indirecte kosten voor maatschappij.

Discontering = toekomstige kosten en baten tellen minder mee hoe verder ze in de toekomst liggen.

R1 = X/(X+Y)

R2 = Q (Q+Z)

RR = R1/R2

Sensitiviteit = (TP / (TP+FN)) x 100 = (zieken met + test / totaal zieken)

Specificiteit = (TN/ (TN+FP)) x 100 = (gezond met - test / totaal gezonden)

Positief voorspellende waarde (PPV) = (TP / (TP+FP) x 100. Deze kan laag zijn door zeer lage prevalentie.

Selectie mechanisme = slechte gezondheid => slechte SES.

Causatie mechanisme = slechte SES => slechte gezondheid.

Efficientie = kosten.

Effectiviteit = QALY.

gestandaardiseerd sterftecijfer in onderzoekspopulatie

Comparative Mortality Figure (CMF) = - = directe manier.

bruto sterftecijfer in referentie populatie

geobserveerde sterfte in onderzoekspopulatie

Standardized Mortality Ratio (SMR) =   --      = indirecte manier.

verwachte sterfte in onderzoekspopulatie