Casus 3

Casus 3 3 meerkeuzevraag (2p) Je bent internist en ziet op je spreekuur een 38-jarige vrouw die recent geopereerd is wegens een mammacarcinoom. Zij is verwezen door de chirurg voor behandeling met adjuvante systemische therapie.

Bij positieve hormoonreceptoren, beperkte (niet viscerale metastasering) en goede algemene conditie --> hormonale therapie

Bij viscerale of zeer, uitgebreide metastasering (vaak slechtere algemene conditie), geen respons op hormonale therapie en negatieve hormoonreceptoren --> chemotherapie.

Voor mammacarcinoom wordt triple diagnostiek gedaan.

·       Lichamelijk onderzoek

·       Mammografie

·       Cytologische punctie

Als niet alle drie positief zijn, moet er een biopt genomen worden (als dat wel zo is, chirurgische behandeling).

Uitslag van weefselonderzoek duurt ongeveer 7 dagen. Mogelijkheden voor nabehandeling: radiotherapie, chemotherapie, hormoontherapie, immunotherapie.

Risico op metastasen is afhankelijk van grootte van de tumor, mate van kwaadaardigheid, hormoongevoeligheid, lymfklieruitzaaiingen wel of niet, leeftijd van patiënte.

Behandeling na operatie: 

Lymfklieronderzoek: De lymfklieren in de oksel bij de aangedane vorst moeten worden onderzocht door de patholoog. Als de lymfklier niet is aangedaan, wordt aangenomen dat de andere lymfklieren ook vrij van metastasen zijn. Wanneer deze schildwachtklier wel is aangedaan, worden alle lymfklieren uit de oksel verwijderd (= ‘okselkliertoilet’).

Bestraling: Bestraling van de geopereerde borst. Dit verkleint de kans op het terugkomen van de tumor in de borst.

Medicatie:

·       Chemotherapie: Meest gebruikte middelen bij mammacarcinoom zijn 5-fluorouracil, epirubicine, cyclofosfamide, docetaxel en doxorubicine. Combinatietherapie is vaak CMF à cyclofosfamide, methotrexaat, fluorouracil.(5-FU)

·       Hormoontherapie (maar patiënt is 34): Bij hormoongevoelige tumoren (aanwezigheid van oestrogeenreceptor en/of progesteronreceptoren), behandeling met medicijnen die de werking van LHRH (ook wel GnRH) nabootsen waardoor uiteindelijk de oestrogeen- en progesteronspiegels dalen en de eierstokken niet meer functioneren. Bekendste is gosereline (Zoladex)

·       Medicijnen hormoontherapie: Tamoxifen (partiële oestrogeenantagonist, werkt remmend bij borstkanker en stimulerend op endometrium, lipiden en bot), aromataseremmer (niet-steroïdaal anastrazol en letrozol en steroïdaal exemestaan).

·       Targeted oftewel doelgerichte therapie (immunotherapie): geschikt voor tumoren met een overexpressie van Erbb2- ofwel Her2/neu-receptoren à trastuzumab (herceptin), deze immunotherapie is een monoklonale antistof, een eiwit, gericht op de Her2/neu-receptor. En lapatinib à dit is een zogenaamd small molecule. Dan is er ook nog gericht op VEGF-receptor à bevacizumab (Avastin) wat een monoklonale antistof is die werkzaam is tegen VEGF. Dit wordt ingezet als angiogeneseonderdrukker bij de behandeling van kanker om de aanleg van nieuwe bloedvaten te onderdrukken.

Hormonale behandeling duurt meestal 5 jaar. Bijwerkingen van radiotherapie: vermoeidheid, plaatselijk verbranding, er kan littekenvorming zijn plaatselijk, omliggende organen die beschadigd kunnen raken. Bijwerkingen hormoontherapie: klachten van de overgang. Bijwerkingen chemotherapie: haarverlies, misselijkheid, zenuwschade, darmstoornissen en risico op vermoeidheid en infecties. Bijwerkingen immunotherapie: griepgevoel, maagdarmproblemen, allergische reactie in de vorm van huiduitslag.